Wat is er gebeurd met God in Nederland?
In het tweede nummer van jaargang 2011 van het tijdschrift Speling staat het 'Vermoeden van het goddelijke' centraal. Peter Nissen vroeg zich in dat nummer af wat er met God is gebeurd in Nederland. Hoe is het beeld van God of het goddelijke in de laatste decennia veranderd?
Lees meer...
 
Leren is geduldig luisteren naar het leven

Speling 62 (2010), nr. 1, 73-78 

 

Als Benedictus van Nursia in het begin van de zesde eeuw in zijn regel voor monniken het klooster beschrijft als een school, staat hij in de traditie van de woestijnvaders en –moeders van de voorbije twee eeuwen. Hij denkt bij school nog helemaal niet aan een onderwijsinstelling, zoals die in latere eeuwen zo vaak aan kloosters verbonden werden. Niet alleen de orde die uit de monnikengemeenschap van Benedictus voortkwam, die van de benedictijnen, maar ook vele andere, tot en met mannen- en vrouwencongregaties in de negentiende en twintigste eeuw, hebben immers grote betekenis gehad voor de geschiedenis van onderwijs en vorming.

Lees meer...
 
Eigen geweten eerst. Zalige 'homokardinaal' John Henry Newman

"Ik kan mij niet voorstellen dat echtgenoten elkaar erger missen", schreef John Henry Newman (1801-1890) bij de dood van zijn vriend Ambrose St John. Het geweten gaat boven het kerkelijk gezag, vond deze negentiende-eeuwse bekeerling die het van antipapist tot kardinaal schopte. Op 19 september 2010 is Newman zalig verklaard. Een zalige met een roze randje, zo typeert kerkhistoricus Peter Nissen deze vooraanstaande negentiende-eeuwse theoloog.

VolZin, 17 september 2010

Lees meer...
 
Pater Damiaan: heilig, ondanks zichzelf

Op 11 oktober 2009 is pater Damiaan de Veuster (1840-1889), een Vlaamse missionaris die tot het uiterste het lot van de melaatsen deelde, heilig verklaard. Op verzoek van Roodkoper. Tijdschrift voor cultuur, religie en politiek las Peter Nissen twee recente boeken over Damiaan. In zijn bespreking gaat hij ook in op de vraag waarom de heiligverklaring van Damiaan zo lang op zich liet wachten.

Lees meer...
 
De diepgang van het alledaagse

Verschenen in Speling 61 (2009), nummer 2, 8-13. 

Bij het woord spiritualiteit denken veel mensen spontaan aan esoterische hoogstandjes of aan een betrekkelijk elitair fenomeen dat voorbehouden is aan religieuze kampioenen en geestelijke virtuozen. Bij het woord mystiek is die associatie nog sterker. Voor veel mensen valt mystiek samen met visioenen, met extase, met paranormale verschijnselen, met het exotische van de religie. Het woord mystiek wijst op wat geheimzinnig, verborgen of raadselachtig is, een associatie die vanuit de etymologie van het woord niet eens zo heel erg verkeerd is. In elk geval zijn spiritualiteit en mystiek voor veel mensen niet verbonden met het alledaagse, niet met het gewone, maar het uitzonderlijke en ongewone. Fenomenen uit datgene wat doorgaans ‘volksreligiositeit’ of ‘religieuze volkscultuur’ wordt genoemd, worden maar zelden in verband gebracht met spiritualiteit en mystiek. Anders gezegd: spiritualiteit en mystiek worden verbonden met de ‘hoge cultuur’ van de religie en niet met de ‘lage cultuur’.

Lees meer...
 
Zestig jaar Carmel en Speling

Verschenen in Speling 61 (2009), nummer 1, 17-26

De Nederlandse samenleving ruist en ritselt in het eerste decennium van de eenentwintigste eeuw van de spiritualiteit. Sinds twee jaar staat de hele maand november in Nederland in het teken van de spiritualiteit. De boekhandels liggen vol boeken over spiritualiteit. En wie nog niet genoeg heeft aan de oude en vertrouwde Gerarduskalender, die dankzij de zorg van de paters redemptoristen te Wittem al sinds 1952 elke dag voedsel voor de ziel aanreikt, kan komend jaar bij minstens drie andere spirituele scheurkalenders te rade.[1] Spiritualiteit is in. Wie op Google het zoekwoord ‘spiritualiteit’ intikt, krijgt maar liefst ongeveer 1.900.000 treffers. Dat is nog maar de helft van het aantal treffers dat de Italiaanse, Duitse en Franse equivalenten ‘spiritualità’, ‘Spiritualität’ en ‘spiritualité’ opleveren: 3.400.000, 3.470.000 en 3.970.000.[2] Maar het Engelse zoekwoord ‘spirituality’ overtreft dit alles bij Google met een astronomisch getal: maar liefst ongeveer 51.700.000 treffers.

Lees meer...
 
Achter de heilige huisjes

Over religie als heilig spel en religieus erfgoed als de knikkers.

Verschenen in: Brabants Heem 60 (2008), 78-85.

Het Jaar van het Religieus Erfgoed is, naast vele andere dingen, vooral ook een uitdrukking van verlegenheid: we weten in Nederland en ook in Noord-Brabant eenvoudig niet wat we met ons religieuze erfgoed aanmoeten, noch met het materiële erfgoed noch met het immateriële erfgoed. [1] Maar één ding is zeker: het zal niet allemaal behouden blijven. Er zullen de komende jaren, zoals ook in de afgelopen decennia, in Nederland en in Noord-Brabant nog heel wat heilige huisjes sneuvelen.

Lees meer...
 
De twijfel van de historicus en de voorlopigheid van de waarheid

Opgenomen in het boek Tussen professie en confessie. Wat geloven theologen? (2008)

Hoor ik in deze bundel over theologen tussen confessie en professie wel thuis? De wetenschappelijke discipline die ik beoefen, is immers die van de geschiedenis van het christendom, en ik beoefen die discipline op een cultuurhistorische wijze. Dat wil zeggen dat ik het christendom bestudeer als een historische uitdrukkingsvorm van de ‘kracht van de verbeelding’.[1] Ik ga niet op zoek naar Gods ingrijpen in de geschiedenis, eenvoudig omdat ik dat ingrijpen niet kan aanwijzen noch kan achterhalen. Ik heb niet de pretentie de ‘vinger Gods’ in de geschiedenis te kunnen nawijzen.[2] Ik doe onderzoek naar historische veranderingsprocessen in de vormgeving en het praktiseren van het christendom, maar ik beoordeel die veranderingsprocessen niet in een heilshistorisch perspectief. Ik toets de veranderingsprocessen ook niet aan wat het ‘ware christendom’ zou zijn, want als historicus ken ik dat ware christendom niet. Ik ken het christendom alleen in concrete historische verschijningsvormen. Ik kan daarin op zoek gaan naar ‘duurzame’ elementen, maar als historicus is mijn perspectief toch weer vooral dat van de veranderingen die deze duurzame elementen hebben ondergaan.[3]

Lees meer...
 
Restauratie in de rooms-katholieke kerk

Kerk zijn met de ramen open of met de ramen dicht? Verschenen in: Theologisch Debat 5 (2008), 4-15.

‘Er is veel veranderd in de wereld en de Kerk sinds Dom Hélder massa’s volk op de been bracht. Er heerst nu een veel geslotener en traditionelere sfeer. Het is voor niemand een geheim dat een priester met de ideeën van Dom Hélder Câmara in onze Kerk vandaag nooit tot bisschop zou worden benoemd.’ Deze woorden zijn van de benedictijn Marcelo Barros, ooit medewerker van de Braziliaanse aartsbisschop Dom Hélder Câmara (1909-1999) en schrijver van een boek over de geestelijke erfenis van de ‘bisschop van de armen’.[1]

Lees meer...
 
<< Start < Vorige 1 2 Volgende > Einde >>

Pagina 1 van 2